Opnieuw regionale verbinding naar Duitsland in gebruik

Vanaf 6 april 2017 laat Abellio de zogenaamde Rhein-IJssel-Express van Düsseldorf naar Emmerich doorrijden naar Arnhem. De treindienst is de vijfde regionale spoorwegverbinding tussen Nederland en Duitsland. Tot zo'n twintig jaar eerder is het beleid juist alleen gericht op de inzet van doorgaande treinen tussen de grote steden en zijn de meeste grensovergangen nog amper in gebruik of zelfs gesloten. De laatste regionale treindiensten zijn decennia eerder al geminimaliseerd tot een minimum van twee á drie treinen per dag. Rond de eeuwwisseling keert het tij en krijgt elke, voor het reizigersvervoer nog in gebruik zijnde grensovergang geleidelijk weer een intensieve regionale treindienst. Met de komst van de nieuwe verbinding tussen Hengelo en Bielefeld zijn in 2018 al deze grensovergangen weer in gebruik voor regionale reizigerstreinen.

In voorbereiding op de nieuwe regionale treinverbinding tussen Arnhem en Düsseldorf zijn half maart 2017 op de stations Zevenaar en Arnhem Centraal kaartautomaten van Abellio neergezet. Arnhem, 24 maart 2017.Met de komst van de trein op het Europese vasteland wordt direct geïnvesteerd in snelle verbindingen tussen de grote Europese steden. Doordat er nog volop concurrentie is, is in enkele decennia een groot aantal grensoverschrijdende spoorlijnen tussen Nederland en Duitsland aangelegd. Met het samenvoegen en nationaliseren van de verschillende spoorwegmaatschappijen verdwijnt het belang van diverse verbindingen al voor de Tweede Wereldoorlog. NS en de Duitse spoorwegen richten het doorgaande internationale treinverkeer tussen Nederland en Duitsland al snel op de grensstations Hengelo, Arnhem en Venlo en sluiten tegelijkertijd diverse grensbaanvakken. De dienstregeling op de resterende grensbaanvakken is in de jaren na de oorlog steeds verder uitgedund. Ook zijn die periode meeste douanehandelingen naar de treinen verplaatst en verdwijnt ook de stop op kleinere grensstations als Oldenzaal en Zevenaar.

Op 8 september 2016 rijdt Abellio-FLIRT ET25 2301 onderweg naar Zwolle door Deventer. Het treinstel heeft eerder die dag proefritten gemaakt op de Betuweroute.NS en DB exploiteren de resterende treindiensten in de decennia na de oorlog steeds meer als directe concurrent voor het vliegverkeer. Regionale treinen verdwijnen van de hoofdroutes en rijden alleen nog op de resterende grensbaanvakken. Vanaf de jaren '60 kennen ze vaak een frequentie van slechts enkele treinparen per dag. In 1981 sluit het baanvak Enschede - Gronau. Tien jaar later volgt het baanvak Nijmegen - Kleve. Op dat moment wordt ook de grensovergang bij Nieuweschans met sluiting bedreigd. Ook hier rijden begin jaren '90 nog maar drie treinparen per dag.

Stickers van de opdrachtgevers van de RE 19, Verkehrsverbund Rhein-Ruhr en de Provincie Gelderland, op de zijwand van treinstel 25 2304Aan de vooravond van het 'wegvallen van de grenzen' keert voorzichtig het tij voor het regionale reizigersvervoer per spoor. In 1992 verplaatsen NS en DB het treinverkeer tussen Zuid-Limburg en Aachen van de verbinding Maastricht - Aachen via Simpelveld naar de, vanaf 1950 alleen nog voor het goederenverkeer in gebruik zijnde lijn tussen Heerlen en Herzogenrath. Zo ontstaat een korte verbinding door een dichtbevolkte regio en hoeft nog maar één spoorlijn onderhouden te worden. Om maar één treinstel in te hoeven zetten, gaat de frequentie van de treindienst in eerste instantie omhoog van eenmaal per twee uur naar eenmaal per anderhalf uur.

In de daaropvolgende jaren ontstaan in de grensregio's steeds meer samenwerkingsverbanden. Tegelijkertijd begint de privatisering van delen van het spoorwegnet. Rond de eeuwwisseling begint de opkomst van de grensoverschrijdende regionale treinverbindingen dan ook echt vorm te krijgen. Verschillende trajecten worden weer opgeknapt en verschillende treindiensten worden opgestart of geïntensiveerd.

In de vroege ochtend van 30 maart 2017 staat Abellio-treinstel 25 2304 in Arnhem gereed voor een proefrit naar Emmerich.Allereerst verdwijnen in 1999 de doorgaande treinen tussen Eindhoven en Keulen. Ter compensatie rijdt DB vanuit Duitsland elk uur een regionale trein van en naar Venlo. In de zomer van 2010 neemt Eurobahn het vervoer van en naar de Nederlandse grensstad over. De treinen rijden vanuit Hamm via Düsseldorf en Mönchengladbach naar Venlo. Vanaf 2001 is de eerder genoemde verbinding tussen Heerlen en Aachen onderdeel van de Euregiobahn, het lightrailproject in en om Aachen en wordt treindienst uitgebreid tot een uurdienst naar Stolberg Altstadt. Datzelfde jaar is het grensbaanvak Enschede - Gronau opgeknapt en opnieuw in gebruik genomen. Voor het eerst sinds het bestaan van de verbinding gaat op het traject een zeer frequente treindienst van start. Eenmaal per uur rijdt de DB Regionalbahn Westfalen een stoptrein Enschede - Münster. De Prignitzer Eisenbahngesellschaft rijdt elk uur een stoptrein Enschede - Dortmund. Vanaf december 2011 rijdt DB Regio NRW beide treindiensten. Twee jaar later verhoogt Arriva de al eerder verhoogde frequentie van de stoptreinen tussen Groningen en Leer van eenmaal per twee uur naar een volledige uurdienst. 

Naast de genoemde baanvakken wordt ook bij de twee laatste grensbaanvakken voor doorgaande reizigerstreinen gekeken naar het regionale reizigersvervoer. Van december 2005 tot juni 2006 rijdt Syntus in de weekenden een stoptreindienst Arnhem - Emmerich. Mede doordat de treinen weinig aansluiting bieden en slechts viermaal per dag rijden, blijven de reizigersaantallen beneden verwachting en is de proef anderhalf jaar voor het geplande einde gestaakt. Meer succes heeft Syntus met de zogenaamde Grensland Express. In december 2010 start de vervoerder samen met de Bentheimer Eisenbahn voor een proefperiode van drie jaar een uurdienst tussen Hengelo en Bad Bentheim, inclusief stop in Oldenzaal. Het duurt echter nog een aantal jaar voordat op beide baanvakken een echte regionale treindienst van start gaat. Vanaf december 2017 exploiteert Keolis onder de merknaam Eurobahn de zogenaamde Wiehengebrings-Bahn tussen Bielefeld, Bad Bentheim, Oldenzaal en Hengelo.

Treinstel 25 2304 rijdt op 6 april 2017 met de speciale openingstrein voor genodigden onder grote belangstelling Arnhem Centraal binnen. Voor de gelegenheid heeft treinstel 25 2304 bijpassende stickers gekregen. Arnhem, 6 april 2017. Het officiële openingsprogramma op het perron van spoor 6/7 op Arnhem Centraal, 6 april 2017. De 25 2304 bij aankomst in Arnhem op 6 april 2017.
Treinstel 25 2305 is om 16:13 uiteindelijk de eerste trein die met reizigers in Arnhem arriveert. Het tweede klasse interieur van treinstel 25 2305 te Arnhem Centraal, 6 april 2017. De CTA-bak met de eerste RE 19 naar Düsseldorf op Arnhem Centraal, 6 april 2017. De tekst 'rijdt via een andere route' staat in dit geval voor de overstap in Emmerich. De 25 2305 staat op 6 april 2017 gereed om als eerste Rhein-IJssel-Express naar Duitsland te vertrekken.

Acht maanden eerder start NS-dochter Abellio met de Rhein-IJssel-Express tussen Arnhem en Düsseldorf. De regionale treinen stoppen tussen Emmerich en Arnhem vooralsnog alleen in Zevenaar. In 2019 komt ook het nieuwe station Elten in gebruik. In Duitsland rijden de treinen tussen Düsseldorf Hbf, Düsseldorf Flughafen en Duisburg Hbf als sneltrein en vervolgens tot Emmerich als stoptrein. Met de komst van RE19 stoppen voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog weer regelmatig internationale treinen in Zevenaar en is Emmerich sinds de komst van de ICE weer regelmatig per spoor vanuit Nederland bereikbaar. Abellio bestelt speciaal voor de grensoverschrijdende treindienst zeven treinstellen van het type FLIRT3 die ook geschikt zijn voor het Nederlandse spoorwegnet. De vijfdelige treinstellen rijden in de loop van 2016 diverse proefritten door het hele land en komen hierbij zelfs op de Betuweroute. Half maart zijn op de stations Arnhem Centraal en Zevenaar Duitse kaartautomaten geplaatst. Tussen beide stations mag ook met de treinen van de NS-dochter gereisd worden, maar moeten reizigers in- en uitchecken bij Arriva/Breng.

Voorafgaand aan de start van de Rhein-IJssel-Express tussen Arnhem en Duitsland rijdt Abellio diverse proef- en instructieritten tussen Arnhem en Emmerich. Zo is treinstel 25 2304 op 31 maart 2017 vanuit Emmerich aangekomen op Arnhem Centraal.De start van de nieuwe treindienst verliep door ‘beperkingen in de materieelinzet’ echter niet volgens dienstregeling. Door softwareproblemen vertrekt de eerste trein van Arnhem naar Duitsland niet om 5:44u maar om 16:44u. Reizigers dienen echter vooralsnog in Emmerich over te stappen. In de tussentijd arriveert om 12:45 een extra trein met genodigden, waaronder gedeputeerden van de verschillende regionale overheden en andere hoogwaardigheidsbekleders voor de officiële openingshandeling op Arnhem Centraal. Deze trein wordt gereden door treinstel 25 2304 die de onverwacht toepasselijke bestickering met de tekst 'Erste grenzüberschreitende Fahrt RE 19' draagt. Het treinstel is bovendien voor de gelegenheid voorzien van het gemeentewapen van Arnhem. De onthulling hiervan is vanwege de problemen in de treindienst achterwege gelaten. Treinstel 25 2305 rijdt zo'n vier uur later de eerste officiële reizigerstrein.