Na 125 jaar: Laatste reizigerstrein over de Hoekse Lijn

In de nacht van 31 maart op 1 april 2017 rijdt de laatste reizigerstrein op de Hoekse Lijn. De spoorlijn wordt na het staken van de treindienst omgebouwd tot hoogwaardige metrolijn en toegevoegd aan het Rotterdamse metronetwerk. Voorafgaand aan de sluiting van de verbinding rijdt NS op 26 maart met historische treinstellen pendelritten op de vroegere internationale hoofdlijn. In september 2017 gaan de eerste metro's rijden en herinnert nog weinig aan de lange tijd zo belangrijke schakel in het Europese spoorwegnet.

Terwijl langs het spoor al flink wat voorbereidende werkzaamheden plaatsvinden, rijdt SGM-treinstel 2981 op 26 maart 2017 als sprinter van Rotterdam Centraal naar Hoek van Holland.Voor een snelle verbinding tussen Engeland en het Europese vasteland legt de overheid begin jaren '90 van de negentiende eeuw de spoorlijn Schiedam - Hoek van Holland aan. De spoorlijn groeit uit tot belangrijke schakel in één van de snelste en meest gebruikte verbindingen tussen Londen enerzijds en steden als Berlijn, Warschau en Moskou anderzijds. Na de Eerste Wereldoorlog loopt het belang van de verbinding terug en maken vooral toeristen gebruik van de internationale treinen en veerboten. Intussen groeit de spoorlijn uit een belangrijke verbinding voor forensen tussen Maassluis, Vlaardingen, Schiedam en Rotterdam. De verbinding is dan ook als zodanig al vanaf 1935 elektrisch berijdbaar. Ook neemt NS verschillende voorstadshaltes in gebruik.

Op station Hoek van Holland Haven liggen de sporen waar decennialang internationale treinen uit verschillende landen binnenkomen en vertrekken er sinds eind jaren '90 verwaardloosd bij. Terwijl de bovenleiding nog hangt, zijn de perronkappen jaren eerder verwijderd. Hoek van Holland 4 juni 2016.Door de toenemende populairiteit van het vliegverkeer en de opening van de Kanaaltunnel neemt het internationale treinverkeer naar Hoek van Holland steeds verder af. Zo'n honderd jaar na de opening van de spoorlijn verdwijnen de laatste internationale treinverbindingen. Voor het voorstadsverkeer blijft de spoorlijn van groot belang. Zo rijden de laatste decennia in de spits elk uur maar liefst acht treinen tussen Rotterdam en Vlaardingen. Ook het vervoer naar het strand van Hoek van Holland kan met mooi weer op grote belangstelling rekenen. Nadeel is echter dat de afstand tussen eindstation Hoek van Holland Strand en de zee in de loop der jaren steeds groter is geworden.

Hoewel in Hoek van Holland diverse goederen- en rangeersporen in de loop der jaren verdwijnen, blijft het stationsemplacement dat na het staken van het internationale reizigersvervoer nog aanwezig is vrijwel onaangeroerd liggen. Wel zijn in de loop der jaren de perronkappen van de ongebruikte perrons verwijderd.

Het Stadsgewestelijk Materieel rijdt sinds de introductie in 1975 tot het staken van het treinverkeer vrijwel onafgebroken de reguliere treindienst op de Hoekse Lijn. Op 18 juli 2015 rijdt treinstel 2966 vanuit Hoek van Holland Strand, Hoek van Holland Haven binnen. Eén van de karakteristieke punten van de lijn is de bovenleidingloze spoorbrug in Maassluis. Op 4 juni 2016 rijdt Materieel '46-treinstel 273 van het Spoorwegmuseum tijdens een excursie vanuit Hoek van Holland over de brug Maassluis binnen. Materieel '54-treinstel 766 kan even na de aankomst als 'laatste boottrein' uit Amsterdam op 26 maart 2017 op grote belangstelling rekenen op het eindstation Hoek van Holland Haven. Op 18 juli 2015 staat SGM-treinstel 2956 in Hoek van Holland Strand klaar voor vertrek naar Rotterdam Centraal.

Rond de eeuwisseling ontstaan de eerste plannen om de Hoekse Lijn bij het Rotterdamse metronet te voegen. Hierbij moet de hoofdspoorlijn getransformeerd worden tot Light Railverbinding en wordt deze gekoppeld aan de Calandlijn van het RET-metronet. Hiervoor is in 2002 ten westen van station Schiedam Centrum al een aansluiting aangelegd.

Het desolate einde van de bovenleiding van één van de kopsporen van Hoek van Holland Haven op 26 maart 2017.Eind 2015 beginnen de voorbereidende werkzaamheden voor de verbouwing van de spoorlijn. Na het staken van de treindienst wordt de spoorlijn in vijf maanden omgebouwd tot metrolijn. Bijzonder aan het project is dat het traject van Schiedam tot Vlaardingen toegankelijk blijft voor goederenvervoer. Hiervoor wordt bij de haltes Schiedam Nieuwland en Vlaardingen Oost een zogenaamd strengelspoor langs de verbrede perrons aangelegd. Tussen Vlaardingen Oost en Centrum komt een apart goederenspoor. Bij het station Hoek van Holland Haven verdwijnen de sporen van het oude emplacement. Ook de perrons waarvandaan zo'n honderd jaar lang treinen naar diverse Europese bestemmingen vertrekken worden opgebroken. Ter hoogte van de nieuwe metroperrons wordt het spoor zoveel mogelijk recht getrokken. In eerste instantie eindigen de metro's echter op het huidige spoor 3. Nadat de eerste metro's rijden, wordt de lijn met ruim een kilometer verlengd naar het strand en verdwijnt het huidige eindpunt Hoek van Holland Strand.

Hoewel de bovenleiding meer dan 20 jaar boven de ongebruikte perronsporen van Hoek van Holland Haven blijft hangen, is deze even voor de sluiting van de spoorlijn alsnog verwijderd. Hoek van Holland, 26 maart 2017. De stootjukken van de twee middelste kopsporen. Hoek van Holland, 26 maart 2017. De twee middelste kopsporen met de bovenleidingloze bovenleidingsportalen. Hoek van Holland, 26 maart 2017. Langs het meest zuidelijke perronspoor van station Hoek van Holland Haven is een deel van het perron verwijderd. De keerwanden staan op 26 maart 2017 het restant van het perron.
Bij de meeste stations staat een uitgebreid projectbord met daarop de plannen voor de Hoekse Lijn. Zo ook in Maassluis op 26 maart 2017. Ook in de wachtkamer van station Maassluis is op 26 maart 2017 de nodige informatie te vinden. Een aantal betonnen voeten voor de nieuwe bovenleidingsportalen bij station Vlaardingen Oost op 26 maart 2017. De werkzaamheden ter hoogte van station Vlaardingen West op 26 maart 2017.

Informatiepamflet van NS op station Vlaardingen Centrum op 26 maart 2017.De daadwerkelijke ombouw van de Hoekse Lijn tot metrolijn start op 1 april 2017 en is volgens plan op 1 september dat jaar gereed. Door verschillende omstandigheden duurt het echter tot februari 2018 tot de eerste metro's over de verbinding rijden. In de nacht van 31 maart op 1 april dat jaar rijdt de laatste reizigerstrein over de spoorlijn en wordt op elk station officieel afscheid genomen van de trein. Na de laatste trein dragen ProRail en NS de verbinding over aan de gemeente Rotterdam en de RET die in de maanden tot de start van de metrodienst ook het vervangende busvervoer verzorgt. Direct na de overdracht wordt het spoor 'losgekoppeld' van het Nederlandse Spoorwegnet. Zo wordt de spanning van de bovenleiding, wissels en beveiliging gehaald en gaat de bediening van de bruggen over naar de gemeente Rotterdam. Een week eerder, op zondag 26 maart, rijdt NS met diverse soorten historisch materieel op de Hoekse Lijn. Zo rijdt Materieel '54 treinstel 766 van Stichting Hondekop nog eenmaal een zogenaamde boottrein vanuit Amsterdam. Het treinstel rijdt vervolgens samen met Materieel '46-treinstel 273 en Plan V-treinstel 876 van Het Spoorwegmuseum de hele dag pendelritten tussen Rotterdam en Hoek van Holland.

Klik hier voor een aantal foto's van de historische ritten.

Zie voor meer informatie over de verbouwing de projectpagina op ProRail.nl en de projectpagina van Metropoolregio Rotterdam Den Haag