Spoorlijn Venlo - Haltern

In de jaren '50 van de negentiende eeuw ontstaan grootse plannen voor de aanleg van een spoorlijn tussen Parijs en Hamburg. Om de verbinding zo kort mogelijk te maken loopt de geplande verbinding over Belgisch en Nederlands grondgebied. Internationale ontwikkelingen zorgen ervoor dat de spoorlijn pas twintig jaar later en door verschillende spoorwegmaatschappijen is aangelegd. De Cöln-Mindener Eisenbahn-Gesellschaft legt tussen 1867 en 1874 een nieuwe spoorlijn tussen Venlo en Hamburg aan. Gelijktijdig bouwt de spoorwegmaatschappij een zijtak tussen het Ruhrgebied en Haltern. De spoorlijn is tussen 1870 en 1874 in fases geopend. Eind 1874 is ook het baanvak Venlo - Wesel, als laatste deel van de verbinding tussen Venlo en Hamburg, gereed. Vooral de bouw van de Rijnbrug bij Wesel neemt veel tijd in beslag. Materiaalschaarste en het feit dat er forten ter verdediging van de brug gebouwd moeten worden, zorgen ervoor dat de CME het traject pas op 31 december dat jaar in gebruik neemt. Hoewel de gewenste verbinding tussen Parijs en Hamburg via Venlo hiermee gereed is, maakt het doorgaande internationale treinverkeer tussen de Franse hoofdstad en de Duitse havenstad al enkele jaren gebruik van de zijtak tussen Haltern en Keulen. Tussen Parijs en Keulen rijden de treinen via Luik en Aken.

In Venlo herinnert niets aan de voormalige spoorlijn naar Hamburg. Na de Tweede Wereldoorlog is op het uitgebreide emplacement ten oosten van het huidige station het Julianapark aangelegd. De rechte lijn van de bomen markeert het vroegere verloop van de spoorlijn naar Hamburg. Venlo, 7 april 2013.De spoorlijn krijgt in Duitsland de bijnaam Hamburg-Venloer Bahn. Het kopstation in Hamburg krijgt de naam Venloer Bahnhof. In 1892 wordt het station hernoemd in Hannoverscher Bahnhof. In 1906 is de treindienst verplaatst naar het Hauptbahnhof en wordt het kopstation gesloten. Het eerste station van Bremen aan de nieuwe spoorlijn krijgt de naam Venlo-Hamburger Bahnhof. In 1885 is de spoorlijn verlegd en het station vervangen door het Hamburger Bahnhof. In Venlo legt de CME ten oosten van het bestaande station een uitgebreid goederenemplacement aan. De reizigerstreinen maken gebruik van het bestaande station van de Staatsspoorwegen.

Terwijl de verbinding tussen het Ruhrgebied en Hamburg uitgroeit tot één van de belangrijkste spoorlijn van het latere Duitsland, is het internationale treinverkeer tussen Venlo en Haltern amper van belang. De lijn krijgt bovendien enkele jaren na de opening concurrentie van de NBDS-lijn tussen Boxtel en Büderich. Na een onderbreking tijdens de Eerste Wereldoorlog, wordt het spoorvervoer tussen Venlo en het Duitse Straelen in oktober 1939 definitief gestaakt. Het uitgebreide emplacement in Venlo is dan al zo'n tien jaar eigendom van de Staatsspoorwegen en grotendeels opgebroken. Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt zowel het reizigers- als het goederenvervoer voor enkele jaren opgestart. Na de spoorwegstaking in september 1944 is het spoorvervoer niet meer hervat. In maart 1945 vernietigen Duitse militairen bovendien de Rijnbrug tussen Büderich en Wesel, wat tevens het eind voor de voormalige NBDS-lijn betekent.

De spoorlijn tussen Venlo en Straelen is in 1947 opgebroken. In de daaropvolgende jaren zijn steeds meer delen van het Duitse traject gesloten en opgebroken. Terwijl het voormalige emplacement in Venlo heeft plaatsgemaakt voor een stadspark en diverse gebouwen en de lijn richting Duitsland is verdwenen onder de Krefeldseweg, zijn de aanbruggen en forten bij de Rijnbrug tussen Büderich en Wesel, ooit de langste spoorbrug van Europa, bewaard gebleven.  

DIENSTREGELING

Hoewel de spoorlijn is aangelegd als onderdeel van de Paris-Hamburger Bahn rijden er geen treinen vanuit Parijs naar de Duitse havenstad. Wel rijden vanaf 1878 enkele doorgaande treinen tussen Vlissingen en Bremen en later ook naar Hamburg. Het aantal doorgaande internationale treinen neemt na enkele jaren snel af. Tot de Eerste Wereldoorlog rijden tussen Wesel en Haltern nog wel een groot aantal doorgaande treinen vanuit Vlissingen richting Hamburg en verder. Deze treinen rijden dan inmiddels via Gennep over de spoorlijn van de NBDS.