De Hanzelijn

Eind 2006 start ProRail met de aanleg van de Hanzelijn. De nieuwe spoorwegverbinding tussen Lelystad en Zwolle betekent niet alleen een rechtstreekse treinverbinding tussen beide steden en een snellere verbinding tussen Noord-Nederland en de noordelijke Randstad maar ook minder druk op de Centraalspoorweg over de Veluwe en de Gooilijn tussen Amsterdam en Amersfoort. De nieuwe spoorlijn is zo'n vijftig kilometer lang en zowel geschikt voor reizigers- als goederenvervoer. Tussen beide provinciehoofdsteden zijn slechts twee nieuwe stations geopend: Dronten en Kampen Zuid. In Lelystad sluit de lijn aan op de Flevolijn. Bij Hattem is een aansluiting op de Centraalspoorweg gerealiseerd. De oude IJsselbrug ten zuiden van Zwolle is met het oog op het toenemende treinverkeer vervangen door een nieuw exemplaar op Rijnvaarthoogte. NS neemt de spoorlijn met het ingaan van de nieuwe dienstregeling 2013 in gebruik.

Materieel '54 treinstel 766 rijdt op 2 juli 2016 als eerste Hondekop over de Hanzelijn. Het stel rijdt hier onderweg van Zwolle naar Amsterdam door Kampen Zuid.Het tracé van de nieuwe spoorlijn tussen Lelystad en Zwolle is in 2003 vastgesteld. De lijn is in Flevoland naast de oorspronkelijk gereserveerde strook grond gepland. Reden hiervoor is de de karakteristieke bomenlaan die inmiddels op de groenstrook staat. Hoewel het in eerste instantie de bedoeling is de lijn bij Kampen de IJssel te laten oversteken en aan te sluiten op het Kamperlijntje, is besloten de lijn ten zuiden van Kampen de N50 te laten volgen en bij Hattem op de lijn uit Amersfoort te laten aansluiten. Belangrijkste reden is de aankonding van grootschalig goederenvervoer over de nieuwe verbindingen in verband met het niet doorgaan van de aanleg van de Noordtak van de Betuweroute. De gewijzigde route zorgt er wel voor dat de oude IJsselbrug bij Zwolle wordt vervangen.

Eind 2006 begint ProRail met de aanleg ven de nieuwe spoorlijn tussen Zwolle en Lelystad. Naast de aanleg van vijftig kilometer nieuwe spoorlijn worden de bestaande stations Lelystad Centrum en Zwolle uitgebreid en wordt tussen Zwolle en Hattem een nieuwe brug over de IJssel gebouwd. Dronten krijgt een treinstation en in Kampen wordt aan de nieuwe spoorlijn het station Kampen Zuid in gebruik genomen. Oorspronkelijk zou het station de naam Kampen krijgen. Het is namelijk lange tijd de bedoeling tegelijkertijd met de opening van de Hanzelijn het oude Kamperlijntje om te bouwen tot tramverbinding en over te dragen aan een andere vervoerder. De diesellijn tussen Zwolle en Kampen blijft echter ook na de opening van de Hanzelijn als normale spoorlijn gebruik. De verbinding is enkele jaren na de opening van de Hanzelijn alsnog geëlektrificeerd en aanbesteed. Ditmaal als gewone spoorlijn.

Plan V treinstellen 479, 475 en 928 rijden op 7 oktober 2012 enkele roestritten op de Hanzelijn. De stellen rijden halverwege de Drontermeertunnel en Kampen Zuid richting Zwolle.Het oude land is tussen Kampen en Dronten via de Drontermeertunnel verbonden met het nieuwe land. De lijn kent een zogenaamde mixed-signalering waardoor treinen met zowel ATB-EG als EMRTS op de verbinding kunnen rijden. Het tracé is ontworpen voor een maximum snelheid van 220 kilometer per uur. De nieuwe verbinding kent dan ook geen gelijkvloerse kruisingen. Bij Swifterbant zijn bovendien passeersporen aangelegd. De Hanzelijn is in april 2012 overgedragen aan ProRail. Dit betekent dat de complete verbinding vanuit Zwolle bediend wordt en er treinverkeer tussen Lelystad en Zwolle mogelijk is. Na een uitgebreid testprogramma door ProRail laat NS vanaf de zomer dat jaar de machinisten kennismaken met het traject. Ook vinden nog snelheids- en veiligheidstesten plaats. Op 6 december 2012 opent Koningin Beatrix de verbinding officieel. Twee dagen later mag het publiek gratis kennismaken met de verbinding en op 9 december 2012 is de Hanzelijn officieel in de dienstregeling van NS opgenomen.

Meetrijtuig Jules rijdt begin 2012 diverse ritten op de Hanzelijn. Volker Rail 203-3 zorgt op 14 januari 2012 voor de tractie. Het duo bij vertrek uit Lelystad. DD-IRM treinstellen 8728 en 9425 rijden op de open dag van de Hanzelijn op 8 december 2012 vanuit Zwolle Lelystad binnen. Op 24 maart 2013 rijdt ICM-treinstel 4240 als intercity van Den Haag Centraal naar Akkrum door Dronten. Een onbekend SLT-treinstel rijdt op 7 juli 2013 als sprinter van Amsterdam Centraal naar Zwolle over de Hanzeboog.

DIENSTREGELING

Vanaf december 2012 rijden elk uur twee intercity's en twee sprinters over de Hanzelijn. Eenmaal per uur rijdt een intercity Leeuwarden - Schiphol - Den Haag Centraal en een halfuur later een intercity Groningen - Schiphol - Den Haag Centraal. De sprinters rijden elk halfuur tussen Zwolle en Amsterdam Centraal.

SLT-treinstellen 2466 en 2443 rijden op 12 juli 2014 bij Hattem als sprinter van Amsterdam naar Zwolle. Op de achtergrond rijdt treinstel 2612 in tegengestelde richting. De Hanzelijn is vaste omrijdroute voor goederentreinen en de intercity's tussen Amsterdam en Berlijn. Zo rijdt E-loc 1731 op 31 januari 2015 met een intercity van Berlin Ostbahnhof naar Amsterdam Centraal door werkzaamheden op de Gooilijn via Flevoland. De trein passeert Dronten via het stoptreinspoor.  In het laatste weekend van september 2014 organiseert Mercia Tours in samenwerking met de NVBS een tweedaagse excursie in het noorden van Nederland. De excursietrein wordt getrokken door locomotieven van DB Schenker. E-loc 1602 brengt de trein op 27 september van Rotterdam Noord Goederen via Utrecht en Lelystad naar Onnen. De trein rijdt hier door Kampen Zuid. Op 25 augustus 2013 rijden IRM-treinstellen 9589 en 9572 als intercity van Groningen naar Den Haag Centraal bij Zalk over de Hanzelijn.

MATERIEELINZET

Vrijwel alle intercity's tussen Groningen/Leeuwarden en Den Haag Centraal rijden met DD-IRM. Alleen de eerste twee maanden na de opening van de Hanzelijn rijdt een aantal treinen met Intercitymaterieel. De sprinters tussen Zwolle en Amsterdam rijden met SLT-treinstellen.