Oude Duitse Rijnbruggen

In de eerste decennia van de aanleg van spoorwegen in Europa kijken investeerders met spoorwegmaatschappijen naar interessante nationale en internationale verbindingen. Hierbij vormt de concurrentiepositie een belangrijke factor. Zo is tussen Nederland en Duitsland een groot aantal spoorlijnen aangelegd om zo het snelste en goedkoopste alternatief tussen steden als Londen, Parijs en Berlijn te kunnen bieden. Ook voor het goederenvervoer tussen het Ruhrgebied en Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen zijn de verbindingen van groot belang. Vanaf de jaren tachtig van de negentiende eeuw krijgen de landelijke overheden steeds meer grip op de aanleg van spoorlijnen en nemen ze steeds meer particuliere bedrijven over. Een deel van de spoorlijnen is hierdoor al snel overbodig. Ook de opkomst van andere vervoermiddelen en economische omstandigheden zorgen voor de sluiting van een groot aantal verbindingen. In Duitsland liggen nog enkele opvallende herinneringen aan voormalige spoorwegverbindingen met Nederland.

BRUG OVER DE ALTRHEIN BIJ GRIETHAUSEN

In 1865 neemt de Nederlandse Rhijnspoorweg-Maatschappij de spoorlijn Zevenaar - Kleve in gebruik. De spoorlijn moet de concurrentie aangaan met de tien jaar oudere verbinding tussen Zevenaar en Keulen die door de Cöln Mindener Eisenbahn-Gesellschaft wordt geëxploiteerd. Om militaire redenen krijgt de verbinding geen brug maar een veerdienst over de Rijn. Over de uiterwaarden en de oude Rijnarm Altrhein bij Griethausen wordt echter een imposante brug gebouwd. Het bouwwerk is korte tijd de langste spoorbrug ter wereld. Het spoorvervoer tussen Zevenaar en Kleve eindigt al snel na de Eerste Wereldoorlog. Het baanvak Spyck - Kleve blijft echter nog tot 1982 in gebruik voor het goederenvervoer. Enkele jaren later is de rails opgebroken. De brug blijft bewaard en is inmiddels de oudste stalen spoorbrug in Duitsland. Hoewel er plannen zijn om doormiddel van een kabel een restauratierijtuig op de brug hen en weer te laten rijden is het bouwwerk momenteel enkel een ontoegankelijk statisch object in het landschap. De spoordijk tussen Griethausen en Kleve is in gebruik als wandelpad.

De voormalige spoorbrug over de Altrhein bij Griethausen, 1 augustus 2009.

Overgang tussen tussen de overspanning van de Altrhein en de eerste overspanning van de uiterwaarden, 1 augustus 2009.

Een overzicht van de vele overspanningen over de uiterwaarden tussen Rhein en Altrhein, 1 augustus 2009.

De pijlers laten duidelijk ruimte voor een tweede brug welke nooit is aangelegd. Griethausen, 1 augustus 2009.

RIJNBRUG BIJ WESEL

Halverwege de negentiende eeuw hebben Franse bankiers grootse plannen voor een spoorlijn tussen Parijs en Hamburg. De spoorlijn moet via een korte route via Maastricht en Venlo over Nederlands grondgebied lopen. Internationale ontwikkelingen zorgen ervoor dat de spoorlijn niet door één, maar verschillende spoorwegmaatschappijen geleidelijk tot stand komt. Uit strategische overwegingen eist de Pruisische regering dat de Rijn bij Wesel overbrugd wordt. De verbinding tussen Venlo en Wesel is in 1874 gereed. Vier jaar later maakt ook de NBDS met het Duits Lijntje uit Boxtel gebruik van de Rijnbrug. Uiteindelijk is de verbinding via Venlo amper voor doorgaand internationaal treinverkeer gebruikt. Ook via Boxtel komt het doorgaande internationale treinverkeer al snel ten einde. De lijn naar Venlo is in 1936 gesloten. De brug is in maart 1945 door Duitse soldaten opgeblazen en nooit hersteld. De 65 stenen overspanningen bij Buderich en de 38 aan de overzijde van Wesel, blijven echter bewaard. Het imposante bouwwerk is zo'n twee kilometer lang. Alleen de vier hoofdpverspanningen en de pijlers in de Rijn zijn vlak na de oorlog verwijderd.

Een overzicht van de bakstenen overspanningen over de uiterwaarden van de Rijn tussen Buderich en Wesel, 1 augustus 2009.

Een van de pijlers welke is voorzien van kantelen. Buderich, 1 augustus 2009

Enekle begroeide overspanningen van de voormalige Rijnbrug bij Wesel, 1 augustus 2009. Aan het eind van het zuidelijke landhoofd staat een oud hek. De voromalige dubbelsporige spoorbrug is niet te bewandelen. Buderich, 1 augustus 2009.