Museumspoorlijnen

In de jaren '80 van de 19e eeuw legt de GOLS in de Achterhoek en Twente een uitgebreid net van lokaalspoorlijnen aan. In de loop van de jaren '30 zijn de meeste lijnen voor het reizigersvervoer gesloten. Enkele trajecten blijven tot in de jaren '70 open voor het goederenvervoer. Hoewel vlak na de oorlog de eerste plannen ontstaan om het fenomeen lokaalspoorweg 'levend' te blijven herinneren, duurt het nog tot februari 1967 totdat de De stichting Museum Buurtspoorweg wordt opgericht. Nadat NS in 1972 het goederenvervoer tussen Haaksbergen en Enschede opheft, start de MBS met de eerste toeristische ritten op het baanvak. Twee jaar later moet een deel van het baanvak Boekelo - Enschede wijken voor de aanleg van Rijksweg 35. Sindsdien pendelt de MBS op het geïsoleerde traject tussen Haaksbergen en Boekelo.

In de jaren twintig legt de Spoorweg-Maatschappij Zuid-Beveland vanuit Goes enkele tramlijnen door Zuid-Beveland aan. De exploitatie van de reizigerstreinen vindt plaats met motorrijtuigen en is al na enkele jaren weer gestaakt. De  lijnen naar Wemeldinge en Wolphaartsdijk zijn in 1942 opgeheven en opgebroken. De ringlijn ten zuiden van de Zeeuwse Lijn blijft langer in gebruik. Terwijl het westelijke deel van 's-Heer Arendskerke richting Borssele nog tot 2007 in gebruik is als goederenlijn naar het Sloegebied, staakt NS het goederenvoervoer op het oostelijke deel naar Hoedekenskerke en Borssele in 1972. Datzelfde jaar neemt de Stoomtram Goes - Borsele de verbinding over voor museale ritten.

In 1884 wordt de Locaalspoorwegmaatschappij Hollands Noorderkwartier opgericht. In de daaropvolgende jaren legt de HN  tussen Hoorn en Medemblik een twintig kilometer lange lokaalspoorweg aan. De spoorlijn is op 3 november 1887 in gebruik genomen. In 1929 opent NS in Hoorn een speciaal depot voor het onderhoud van de nieuwe Motorrijtuigen. Met de inzet van de rijtuigen kan de exploitatie op diverse baanvakken in de regio goedkoper worden uitgevoerd. Zo rijden ze ook tussen Hoorn en Medemblik. Ondanks de goedkopere exploitatie staakt NS het reizigersvervoer per 31 december 1935. De eerste maanden van de Tweede Wereldoorlog is de spoorlijn tijdelijk in gebruik voor het vervoer van reizigers.

Met het oog op de sluiting van een deel van de Miljoenenlijn is in 1988 de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij opgericht. Datzelfde jaar sluit NS tussen Kerkrade en Simpelveld het minst rendabele deel van de spoorlijn. Vier jaar later wordt ook de treindienst op het baanvak Schin op Geul - Aachen gestaakt. De ZLSM neemt hierna het traject Schin op Geul - Simpelveld - Vetschau en de lijn naar Kerkrade over van NS. Tegelijkertijd is in Schin op Geul de aansluiting op de lijn naar Maastricht verwijderd. Vanaf 1995 rijdt de stichting toeristische ritten tussen Schin op Geul en Kerkrade. Vanaf 2004 rijden ook pendeltreinen tussen Simpelveld en het Duitse Vetschau. De resterende kilometer tussen het dorp en de aansluiting op de spoorlijn Aachen - Mönchengladbach is dan al opgebroken. In 2007 is in Schin op Geul de aansluiting met de lijn naar Maastricht hersteld. De ZLSM rijdt sindsdien met diverse treinen van en naar Valkenburg.

De Veluwsche Stoomtrein Maatschappij start in 1975, 25 jaar na het beëindigen van het reizigersvervoer op het baanvak Apeldoorn - Dieren, met een stoomlocomotief en enkele rijtuigen toeristische ritten op het voormalige traject van de KNLS. Inmiddels beschikt de VSM over een grote collectie rollend materieel en is bij station Beekbergen een uitgebreid emplacement te vinden. Terwijl het goederenvervoer tussen Dieren en Eerbeek pas in 1984 is opgeheven, is in Apeldoorn ruim drie kilometer van het baanvak nog altijd in gebruik voor de afvoer van huisvuil. De het baanvak Apeldoorn - Apeldoorn VAM is dan ook voorzien van moderne beveiliging. De rest van het traject is zoveel mogelijk in de historische staat teruggebracht.