Elst

Het haltegebouwtje van Elst op 27 mei 2012.

Afdrukken

Als onderdeel van de tweede aanleg van staatsspoorwegen in Nederland is de verbinding Arnhem - Nijmegen aangelegd. Elst krijgt hierbij een relatief groot stationsgebouw van een geheel nieuwe uitvoering van het standaardtype vierde klasse. Het symmetrische gebouw wordt in 1879 in gebruik genomen en heeft in het midden aan de straatzijde een hoge puntgevel. Hier bevinden zich de toegangsdeuren naar de stationshal. Beide uiteinden van de lange lage zijvleugels hebben eveneens een puntgevel. Langs het hele 58 meter lange gebouw komt een perronkap. De plaatsing van het grote stationsgebouw is grotendeels te verklaren doordat vanuit Elst ook een nieuwe spoorlijn naar Geldermalsen is gepland en er, nooit uitgevoerde, plannen voor een nieuwe spoorlijn naar Zevenaar zijn. Hoewel de ontwerpen van de zogenaamde Waterstaatstations doorgaans in verschillende plaatsen worden toegepast, blijft het langgerekte stationsgebouw in Elst een uniek exemplaar.

Aan het eind van de negentiende eeuw vindt de eerste grote uitbreiding van het emplacement plaats. In de jaren '20 wordt Elst één van de vier centrale overslagplaatsen van NS. Het emplacement is hierbij uitgebreid tot maar liefst 26 sporen. In 1939 zijn de hoofdsporen rechtgetrokken waardoor de reizigerssporen op enige afstand van het stationsgebouw komen te liggen. De vroegere reizigerssporen worden hierbij goederensporen. Het stationsgebouw verandert steeds meer in een opslagruimte. Op het oude perron komt een parkeerterrein en onder de kap een fietsenstalling.

In 1978 staakt NS het gebruik van het emplacement in Elst. Twee jaar later is enkele honderden meters ten noorden van het station het nieuwe reizigersstation in gebruik genomen. Elst krijgt hierbij een zeer marginaal haltegebouw. Het gebouwtje is van hetzelfde ontwerp als de nieuwe stationsgebouwen van Duiven en Velp. In het gebouwtje zijn alleen loket en wachtruimte aanwezig. Op het andere perron verschijnt een wachtruimte van dezelfde vormgeving. Het oude tracé langs het oude stationsgebouw is dan al enkele jaren in gebruik als ontsluitingsweg van de Heinz fabrieken. Het oude stationsgebouw blijft nog tot in 1981 als opslagruimte langs de weg staan.