Plan K

Halverwege de jaren '50 bestelt NS een nieuwe reeks rijtuigen voor het internationale vervoer. De rijtuigen van het type Plan K zijn min of meer afgeleid van de vooroorlogse bolkoprijtuigen en komen in 1957 en 1958 in dienst. Met de komst van de eerste Intercityrijtuigen gaan ze in 1981 alweer terzijde. Een groot materieeltekort bij NS zorgt ervoor dat een groot aantal rijtuigen het jaar daarop is gereactiveerd en vervolgens nog tot 1984 dienst doet. Een aantal rijtuigen krijgt een museale toekomst.

Op 12 november 2011 rijdt museumloc 1202 met een aantal museumrijtuigen door Bussum met een excursie voor de NVBS. Als eerste rijtuig rijdt het Plan K rijtuig van het Nederlands Spoorwegmuseum, de 7376, mee.Plan K rijtuig 7376 van het Nederlands Spoorwegmuseum op 5 april 2014.Na de aflevering van de Plan E rijtuigen voor het binnenlands vervoer, bestelt NS dertig rijtuigen voor het internationale vervoer. De rijtuigen van het type Plan K zijn aan de buitenzijde, net als de Plan D rijtuigen, min of meer afgeleid van de vooroorlogse bolkoprijtuigen. De rijtuigen hebben drie compartimenten met in totaal achttien zitplaatsen in de eerste klasse en vijf compartimenten met veertig zitplaatsen in de tweede klasse. De zittingen in zowel de eerste als de tweede klasse zijn uittrekbaar zodat er een slaapgelegenheid ontstaat. De rijtuigen krijgen tevens een aparte wasgelegenheid. De rijtuigen worden AB 7351-7380 genummerd en krijgen net als de andere rijtuigen bij NS de blauwe kleurstelling. De dertig rijtuigen komen in 1957 en 1958 in dienst. De komst van de nieuwe rijtuigen zorgen ervoor dat NS alle oudere internationale rijtuigen met ingang van de winterdienst 1959 uit de buitenlandse dienst kan onttrekken.

Met de komst van de eerste Intercityrijtuigen gaan de Plan K-rijtuigen al in 1981 terzijde. Vrijwel direct na de buitendienststelling gaan maar liefst zes rijtuigen naar de SSN en één rijtuig naar de SGB. Een aantal rijtuigen dient als ballast bij proef- en instructieritten van de nieuwe locomotieven van de serie 1600. De rest van de rijtuigen wacht de sloper. Diezelfde periode ontstaat bij NS echter een materieeltekort. Na een zoektocht naar buitenlands materieel, besluit NS alsnog 14 rijtuigen, net als elf rijtuigen Plan N, in revisie te nemen. Ook de museumrijtuigen van de SSN worden teruggekocht. Rijtuigen die bij de sloper staan worden gebruikt als onderdelenleverancier voor de reactivering.

In 1984 gaan de rijtuigen definitief aan de kant. De 7376 is hierna als begeleidingsrijtuig aan de Koninklijke trein toegevoegd.  Eén rijtuig wordt vanaf 1993 samen met twee Plan E rijtuigen als remrijtuig gebruikt bij slooptransporten. In maart 1995 komt een eind aan de inzet van de remrijtuigen en worden de twee Plan E rijtuigen gesloopt. Het Plan K rijtuig gaat net als vijf andere exemplaren uiteindelijk naar de VSM. 

INZET

Eén van de Plan K rijtuigen van de VSM staat op 29 mei 2012 naast Plan D rijtuig 7705 in Beekbergen.De rijtuigen rijden de eerste jaren diverse internationale treinen door heel Europa. Door de grote hoeveelheid Plan E-rijtuigen zijn ze amper in binnenlandse ritten te zien. In 1970 rijden enkele rijtuigen, in afwachting van de verbouwing van Plan E-rijtuigen tot AB-rijtuig mee in de dieseltreinenin het noorden en oosten van Nederland. Van 1972 tot 1981 rijden ze vrijwel alleen nog in de buurlandtreinen tussen Rotterdam (later Den Haag) en Keulen.

Wanneer de rijtuigen in 1983 terugkeren op het spoorwegnet rijden ze tot de zomerdienst mee in Plan E treinen op de IJssellijn en in Noord-Holland. Wanneer de rijtuigen in de zomer van 1983 een vaste omloop krijgen, rijden ze voornamelijk in diverse spitstreinen. Ze zijn onder andere te zien tussen Amsterdam en Schagen, tussen Utrecht en Horst-Sevenum en tussen Eindhoven en Den Haag/Rotterdam via Utrecht. Voor de eerste klasse voorziening rijdt in alle treinen een Plan E rijtuig mee. Naast de spitstreinen rijden op zondag enkele rijtuigen een intercityslag tussen Amsterdam en Enschede. Door diverse schadegevallen ontstaat een tekort aan elektrische locomotieven en worden de diensten van Plan K- en Plan N-rijtuigen veelvuldig vervangen door treinstellen, waaronder het op reserve staande Materieel '46.

MUSEUMMATERIEEL

Na het moderniseren van de Koninklijke trein in 1993 gaat de 7376 net als de andere rijtuigen van de trein naar het Spoorwegmuseum. Het rijtuig wordt echter sindsdien apart tentoongesteld en blijft bovendien rijvaardig. In 2011 is het rijtuig teruggebracht in de afleveringstoestand. Halverwege de jaren '90 verzamelt de VSM zes rijtuigen om hiermee een complete treinstam te vormen. De 7355, 7359, 7367, 7370, 7377 en voormalig SGB-rijtuig 7378 komen in een periode 1995-2000 bij de vereniging terecht. De rijtuigen zijn echter vooralsnog niet opgeknapt. De 7355 en 7367 zijn eind 2017 alsnog afgevoerd.