NS least twee Vectrons voor de Nightjet

Eind 2020 is de nachttrein in Nederland terug van weggeweest. Bij het ingaan van de nieuwe dienstregeling op 13 december 2020 start de ÖBB samen NS International met een rechtstreekse Nightjet van Amsterdam naar München, Innsbruck en Wenen. De treinen vertrekken dagelijks aan het begin van de avond en komen de volgende ochtend in de verschillende steden aan. Omdat de treinen bij Zevenaar de grens over gaan, heeft NS multicourante locomotieven nodig. De keuze valt op twee locomotieven uit de Baureihe 193. Om het personeel op te leiden, rijdt een loc uit de serie van september tot december diverse keren solo of met rijtuigen vanuit Amsterdam naar verschillende Nederlandse én Duitse steden.

De getrokken nachttreinen tussen Emmerich en Amsterdam behoren lange tijd tot het takenpakket van de locs uit de serie 1700. Op 26 oktober 2013 rijdt loc 1746 bij Ellecom met de omgeleide CNL 446 van Emmerich naar Amersfoort om vervolgens leeg door te rijden naar de Watergraafsmeer.Op vrijdag 9 december 2016 vertrekt onder grote belangstelling na 115 jaar de laatste reguliere slaaptrein vanuit Amsterdam. De CityNightLine naar Basel en Zürich is de laatste nachttrein die op dagelijkse basis vanuit Nederland rijdt. Door de toenemende concurrentie van goedkope vluchten verdwijnt rond de eeuwwisseling al de ene na de andere slaaptrein. In het voorjaar van 2016 besluit Deutsche Bahn klassieke nachttrein niet meer in de komende dienstregeling op te nemen, waarmee ook in Nederland een einde aan de laatst overgebleven slaaptrein komt. Wat overblijft zijn enkele chartertreinen als de jaarlijkse Alpenexpressen naar de wintersportgebieden.

Bij het stoppen van de CNL van DB neemt de Oostenrijkse ÖBB een aantal treindiensten en tientallen rijtuigen over. Deze treinen en de bestaande nachttreinen van ÖBB rijden voortaan onder de merknaam Nightjet. Eén van de overgenomen treinen is de slaaptrein van Wenen naar Düsseldorf. Bij het afscheid van de laatste CNL gaan dan al plannen op om deze verbinding door te trekken naar Amsterdam. Vier jaar later is het zo ver.

Terwijl het complete materieelpark is gemoderniseerd, rijdt ÖBB eind 2019 al naar België, Duitsland, Hongarije, Italië, Kroatië, Polen, Slovenië, Slowakije, Tsjechië en Zwitserland. Een jaar later volgt de eerste Nightjet naar Nederland. Op zondag 13 december 2020, vier jaar na het afscheid van de laatste slaaptrein, gaat de eerste Nightjet van Amsterdam naar Nürnberg rijden. Hier splitst de trein in een gedeelte voor München en Innsbruck en een gedeelte voor Wenen. De Nightjet bestaat uit zit-, lig-en slaapwagens. Ook zijn er extra luxe coupés met privé-badkamer. De slaaptrein van NS en ÖBB is deels gesubsidieerd en rijdt in ieder geval van 2021 tot 2024 als milieuvriendelijk alternatief voor het vlieg- en autoverkeer. In de tussentijd wordt ook naar andere mogelijkheden en vervoerders gekeken.

Tot de herfst van 2020 zijn Vectrons in Nederland alleen in het goederenvervoer te zien. Door de lease van twee exemplaren door NS komt hier in september verandering in. De locs rijden dan drie maanden, net als de 193 740 van LTE met de Chengdu-shuttle op 22 augustus 2020, met de rijtuigen van de IC Berlijn door Almelo. LTE least de loc net als NS van ELL. Wellicht krijgen de NS-locs net als dit exemplaar ook gele accenten of andere stickers op het vooralsnog witte vlak.De ÖBB is niet de enige spoorwegmaatschappij die de ouderwetse slaaptrein nieuw leven inblaast. Vanuit Praag verzorgt het Tsjechische RegioJet vanaf de zomer van 2020 een rechtstreekse verbinding naar Kroatië. Voor 2021 staan plannen voor nachttreinen naar Polen en de grens met Oekraïne op het programma. Vanuit Zweden wordt gewerkt aan een rechtstreekse nachttrein tussen Mälmo en Brussel. NS kijkt intussen met de Zwitserse SBB naar een terugkeer van de nachtelijke verbinding tussen Amsterdam, Basel en Zürich.

Op 12 juli 2020 is Vectron 193 627 voor RFO met lege styreentrein bij Teuge onderweg naar de Maasvlakte. Niet lang hierna gaat de locomotief over naar het Tsjechische RailJet, één van de belangrijke spelers in het Europese netwerk van nachttreinen. Intussen zijn september tot december Vectrons op dit traject voor rijtuigen van de IC Berlijn te zien als opleidingsloc voor NS International.NS verzorgt de tractie van de Nightjet tussen Amsterdam en Köln. Omdat het conventionele Nederlandse materieel door afwijkende beveiliging en bovenleidingsspanning sinds 2015 niet meer bij Zevenaar de grens over kan, heeft NS, net als in de laatste twee jaar van de CNL, multicourante locomotieven nodig. Hoewel de keuze in 2015 nog op locomotieven van het type TRAXX F140 MS2 valt, kiest NS na een verkenning deze keer voor de lease van twee locomotieven uit de Baureihe 193. Het is de eerste keer dat de Vectrons van Siemens, waarvan er sinds 2010 meer dan duizend zijn gebouwd, in Nederland in het reguliere reizigersvervoer verschijnen. 

Voor de opleiding van het personeel gaan de locs van september tot december 2020 onder andere tussen Amsterdam en Bad Bentheim warmdraaien voor de rijtuigen van de IC Berlijn. Opvallend is dat NS enkele jaren eerder al plannen heeft om voor deze treindienst Vectrons te leasen om de laatste locomotieven uit de serie 1700 te vervangen. Deze oudgedienden blijven nu rijden tot de nieuwe Talgo-treinen van Deutsche Bahn eind 2023 instromen. Wel rijdt de Vectron die vanaf december 2020 in Amsterdam overstaat één slag Amsterdam - Bad Bentheim. Naast Bad Bentheim gaan de opleidingsritten ook via het toekomstige traject van de Nightjet naar Emmerich en Düsseldorf. Hierbij wordt ook over de Betuweroute, als de vaste omleidingsroute voor het doorgaande internationale treinverkeer, gereden.

Eind augustus arriveert de zwart-groene Vectron 193 766 van ELL als eerste in Amsterdam. Op 5 september rijdt de loc met een set rijtuigen uit de IC Berlijn een eerste slag naar Bad Bentheim. Hierna rijdt de loc vanuit Amsterdam diverse ritten naar Emmerich en Düsseldorf. Vanuit laatstgenoemde stad rijdt de loc op 15 september voor het eerst met een set Nightjet-rijtuigen een slag naar Ede-Wageningen.

Lees meer over de Nightjet op Nightjet.com

Edit: op 21 oktober 2020 rijdt de 193 766 met de IC Berlijn een slag Amsterdam - Bad Bentheim v.v. De loc is hiermee de eerste Vectron voor een reizigerstrein in Nederland. Op de foto hieronder is de loc twee dagen later met trein 148 bij Deventer onderweg naar Amsterdam.

20201023 003 Groot