Om het reizen met het openbaar vervoer ook op de laatste Nederlandse diesellijnen nog duurzamer te maken, starten Arriva, ProRail, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de provincies Friesland, Gelderland en Overijssel in februari 2022 met het testen van een innovatieve batterijtrein. Voor de testen past Stadler het accupakket van WINK-treinstel 605 van Arriva aan. Het treinstel zal hierna voor diverse proeven op verschillende trajecten worden ingezet.

Na de elektrificatie van de Maaslijn komende jaren, zijn alleen nog in noord- en oost Nederland enkele niet geëlektrificeerde baanvakken voor het reizigersvervoer te vinden. Om toch emissieloos te kunnen rijden, zonder de aanleg van een complete bovenleiding, kijken belanghebbende partijen de laatste jaren steeds vaker naar innovatieve duurzame oplossingen. Zo is begin 2020 al een waterstoftrein bij Arriva te gast en rijden de nieuwste WINK-treintellen, die vanaf het voorjaar van 2021 bij de vervoerder actief zijn, op HVO-diesel, een brandstof gemaakt van afgewerkte keukenoliën die niet meer bruikbaar zijn voor de voedselketen. Dit levert een CO2-reductie van 90% op in vergelijking met gewone diesel. De achttien treinstellen beschikken bovendien al over een accu voor de opslag van remenergie en kunnen zo tijdens stilstand op stations al stationair draaien zonder dat hier brandstof voor nodig is. Daarnaast kan de dieselmotor uit het accupakket eenvoudig worden vervangen door extra batterijen.

Arriva wil in samenwerking met ProRail, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de provincies Friesland, Gelderland en Overijssel in het najaar van 2021 gaan testen met een batterijtrein. Om snel een toegelaten proeftreinstel beschikbaar te hebben, laat Arriva het accupakket van WINK-treinstel 605 door fabrikant Stadler aanpassen zodat deze ook op de energie uit de batterij moet kunnen rijden. Bovendien beschikken de treinstellen al over een stroomafnemer om de accu op te laden op plaatsen waar wél bovenleiding aanwezig is. Tijdens de testen wordt onder andere gekeken naar de snelheid waarmee de batterij oplaadt en hoe deze bij verschillende snelheden weer ontlaadt. Ook wordt gekeken hoe de trein reageert bij het omschakelen van de energie van de bovenleiding naar de batterij en andersom. De uitkomsten van de testen worden meegenomen bij de doorontwikkeling van innovatieve tractiebatterijen. Door de inzet van batterijtreinen kunnen reizigers ook op de laatste Nederlandse trajecten zonder bovenleiding emissieloos vervoerd worden.

Doordat Stadler meer tijd nodig heeft om de batterij van het treinstel om te bouwen tot tractiebatterij, gaan de testritten uiteindelijk eind februari 2022 van start. De 605 gaat hierbij op de Vechtdallijn Almelo – Hardenberg en tussen Arnhem en Doetinchem rijden. Gedeeltelijke dieseltrajecten waar de treinen ook in de toekomst zouden kunnen gaan rijden. De accu kan hier respectievelijk op de geëlektrificeerde baanvakken Mariënberg – Hardenberg en Arnhem – Zevenaar worden opgeladen. Aangezien op elk geëlektrificeerd traject diverse scenario’s gesimuleerd kunnen worden, zullen deze ritten vooral voor de publiciteit zijn. De proefritten op 24, 25 en 26 februari 2022 zijn niet toegankelijk voor treinreizigers en zullen, gezien de beperkte capaciteit op de baanvakken, voornamelijk in de avonduren plaatsvinden. Op zaterdag 26 februari is het treinstel op station Doetinchem opengesteld voor het publiek.

In de winter van 2020 rijdt Waterstof-treinstel Alstom Coradia iLint 654 102 enkele weken in de nachtelijke uren een aantal testritten tussen Groningen en Leeuwarden. Op zaterdag 7 maart is het treinstel op het Groningse hoofdstation door pers en publiek te bezichtigen.

In 2017 bestelt Arriva als eerste spoorwegmaatschappij bij Stadler 18 treinstellen van het type WINK. De treinstellen hebben het uiterlijk van FLIRT-treinstellen en kennen een powerpack zoals de GTW-treinstellen. Deze hybride powerpack is echter zo opgebouwd dat deze makkelijk aangepast kan worden van bijvoorbeeld diesel naar waterstof of zelfs elektrisch rijden met accu’s. De treinstellen van Arriva zijn bestemd voor de concessie in de noordelijke provincies. In juni 2020 komen de eerste drie stellen in Nederland aan. Tien maanden later komen alle 18 treinstellen in dienst. Ze rijden voornamelijk vanuit Leeuwarden naar Harlingen, Stavoren en Groningen.

Met op de achtergrond de Waddenzee vertrekt op 17 april 2021 Arriva-WINK 608 vanuit Harlingen Haven naar Leeuwarden. Met de komst van echte batterijtreinen wordt op eindstations als Harlingen Haven mogelijk een kort stuk bovenleiding geplaatst om de accu's van de treinen op te laden.

Op de foto boven dit artikel vertrekt Arriva-treinstel 611 op 17 april 2021 uit Leeuwarden naar Harlingen Haven. Rechts staat treinstel 614 gereed voor vertrek naar Sneek. Sinds begin 2022 gebruiken de treinstellen tijdens het stationnement in Leeuwarden en Groningen al hun pantograaf om de huidige batterijen op te laden.