Begin jaren ’90 komen bij NS ruim 80 locomotieven van de serie 1700 in dienst. Door andere inzichten en de ontwikkelingen op het spoorwegnet zijn de meeste locomotieven twintig jaar later alweer overbodig. Vanaf eind 2019 zijn de laatste exemplaren bij NS alleen nog voor de IC Berlijn tussen Amsterdam en Bad Bentheim te zien. In december 2023 komt ook aan deze inzet een eind en gaat de laatste eigen locomotiefserie van NS buiten dienst.

Om het snel groeiende aantal reizigers op te vangen, besluit NS eind jaren ’80 nieuw dubbeldeksmaterieel en nieuwe locomotieven te bestellen. Het materieel is gebaseerd op bestaande ontwerpen en kan zo snel worden gebouwd. In 1990 bestelt NS 81 locomotieven van de nieuwe serie 1700. In december 1991 komt het eerste exemplaar in Nederland aan. Dat jaar start tevens de ontwikkeling van speciale motorwagens voor de dubbeldeksstammen. Eind jaren ’90 vervangen de motorrijtuigen 50 locomotieven. Vrijgekomen locs vervangen de serie 1600 in de reizigersdienst. Deze schuiven door naar de diensten van de laatste locs uit de jaren ’50. De serie 1700 rijdt alleen reizigerstreinen. Door het teruglopend aantal getrokken treinen gaan rond 2010 de eerste locs terzijde. In 2015 verdwijnen de laatste ‘normale’ Intercityrijtuigen uit de normale treindiensten en rijden de resterende locs alleen nog met gereactiveerde dubbeldeksrijtuigen en enkele internationale treinen.

Omdat de relatief jonge locomotieven alleen over het conventionele spoor in Nederland kunnen rijden, zijn ze voor de meeste andere vervoerders niet interessant. Desondanks gaan in maart 2018 gaan de 1772, 1775 en 1781 als eerste exemplaren over naar een andere vervoerder. Railpromo neemt het drietal die maand over van NS. De locomotieven staan tot de overname zo’n zes jaar opgeborgen in Amersfoort. In de zomer van 2019 start de sloop van de eerste reeks terzijde gestelde locomotieven. Ook gaan de locomotieven die tot dan met dubbeldeksmaterieel rijden geleidelijk buiten dienst. In december dat jaar staakt NS de inzet van de gele stoptreindubbeldekkers. De bijbehorende locomotieven gaan hierbij eveneens terzijde. Hierna resteren alleen nog de exemplaren die met de IC Berlijn rijden. In de loop van 2020 weet NS nog verschillende locomotieven te verkopen. De meeste resterende terzijde gestelde locs zijn niet veel later voor de sloop aangeboden en in Eindhoven van de bruikbare onderdelen ontdaan. Begin 2021 start de sloop van de niet verkochte locomotieven.

De 1739, 1744-1746, 1750, 1752, 1761 en 1765 blijven met het oog op de komst van de nieuwe treinen voor de IC Berlijn in dienst. Omdat de bouw van de rijtuigen en bijbehorende locomotieven vertraging oploopt en de nooit gereviseerde 1700-en aan het einde van hun levensduur zijn, wordt besloten de IC Berlijn vanaf december 2023 uit te voeren met moderne multicoulante locomotieven in combinatie met de bestaande rijtuigen. De treinen tussen Amsterdam en Berlijn kunnen, mede door het vervallen van de locomotiefwissel in Bad Bentheim, met een halfuur worden versneld. Met de vervanging van de oude locs komt al na 31 jaar een eind aan de serie 1700 bij NS. En hiermee met de laatste locomotiefserie die NS zelf laat bouwen. Naast de diverse exemplaren die bij andere vervoerders actief zijn, maakt de 1768 sinds 2019 deel uit van de collectie van het Spoorwegmuseum.

Update 12 september 2022: NS leaset ter vervanging van de locomotieven uit de serie 1700 elf extra Vectrons. Tegelijkertijd met het in dienst komen van de locomotieven, eind 2023, wordt de treindienst met een half uur versneld. Lees hier meer.

Als tijdelijke tractie voor de IC Berlijn worden vermoedelijk Vectron-locomotieven ingezet. Voor de komst van de Nightjet least NS al vier multicourante locomotieven van het type. Tot de komst van de slaaptrein rijden de locomotieven onder andere in het kader van het opleidingsprogramma al regelmatig de IC Berlijn tussen Amsterdam en Bad Bentheim. Ook wordt voor promotiedoeleinden één complete slag naar Berlijn gemaakt. 

Op de foto boven dit artikel: na de opening van de Hanzelijn wordt de Flevolijn regelmatig als omleidingsroute gebruikt. Zo rijdt op 13 september 2014 E-loc 1748 met de intercity Berlijn Ostbahnhof – Amsterdam Centraal even ten oosten van de halte Almere Parkwijk.

Op de foto hieronder: de tweede helft van 2020 least NS bij ELL de eerste twee Vectrons voor de inzet voor de Nightjet. De locomotieven rijden in eerste instantie regelmatig de Intercity Berlijn tussen Amsterdam en Bad Bentheim. In maart 2021 krijgt het tweetal de NS-huisstijl. Op 31 maart 2021 rijdt de 193 766 de loc met IC Berlijn 240 over de IJsselbrug bij Deventer.