Woldjerspoorweg: Groningen - Weiwerd

Wanneer de NOLS ondanks eerdere plannen geen spoorlijn via Slochteren aanlegt en de Groningse Woldstreek verstoken blijft van een railverbinding, ontstaan de plannen voor een spoorlijn Groningen - Slochteren - Delfzijl. Onder andere door de Eerste Wereldoorlog duurt het tot 1923 wanneer de NV Woldjerspoorweg en Stoomtramwegen in Midden- en Noordelijk Groningen, afgekort WESTIG, wordt opgericht. Nog voor de start van aanleg van de verbinding, verandert het bedrijf de naam in Woldjerspoorwegmaatschappij. De 36 kilometer lange spoorlijn is eind jaren '20 aangelegd en sluit in Weiwerd aan op de NOLS-lijn Zuidbroek - Delfzijl. De tweede rechtstreekse spoorwegverbinding tussen Groningen en Delfzijl is uiteindelijk op 1 juli 1929 in gebruik genomen.

De Woldjerspoorweg kent maar liefst veertien stations en stopplaatsen. Vooral de zeven identieke karakteristieke stationsgebouwen met lange zadeldaken op drie verschillende niveaus en typische jaren '20 stationsnaamborden geven de spoorlijn, samen met de inzet van de nieuwe Motorrijtuigen, een moderne uitstraling. Desondanks zijn de autobus en vrachtwagen bij de opening van de spoorlijn al sterk in opkomst en begint niet veel later de sluiting van diverse onrendabele lokaallijnen. Zo is de spoorlijn tussen Zuidbroek en Weiwerd al in december 1934 gesloten. De zes kilometer lange spoorlijn tussen Weiwerd en Delfzijl blijft nog in gebruik voor de treinen van het Woldjerspoor. Ook de Woldjerspoorweg is al bij de opening onrendabel en is dan ook op 5 mei 1941, na twaalf jaar na de opening alweer gesloten voor reizigersvervoer. In juli 1942 eindigt ook het goederenvervoer op de verbinding en worden de Woldjerspoorweg en het spoor tussen Weiwerd en Delfzijl opgebroken. De Woldjerspoorweg heeft hiermee de twijfelachtige eer, uitgezonderd enkele korte deeltrajecten, de kortst gebruikte spoorlijn te zijn.

DIENSTREGELING

Na de opening van de spoorlijn rijden tussen Groningen en Delfzijl dagelijks tien treinen. Op zon- en feestdagen zijn dit er acht. De Motorrijtuigen doen een uur over de rit tussen beide steden. Drie jaar later rijden nog zes treinen tussen Groningen en Delfzijl. Bovendien rijden drie treinen tussen Groningen en Siddeburen. Hierna wisselt het aantal treinen op het traject nog enigzins. Twaalf jaar na de opening van de spoorlijn wordt de reizigersdienst opgeheven.

MATERIEELINZET

Voor een zo goedkoop mogelijke exploitatie besluit NS op de Woldjerspoorweg met Motorrijtuigen te rijden. Voor het onderhoud neemt NS in 1929 bij het stoomdepot in Delfzijl een nieuwe loods voor de voertuigen in gebruik. Voor de treindienst zijn doorgaans vier Motorrijtuigen nodig. In eerste instantie zet NS hier de nieuwe reeks omBC 1904-1910 in. Hiermee worden ook enkele slagen Delfzijl - Zuidbroek gemaakt. In de loop der jaren wisselt het aantal benodigde Motorrijtuigen en doet ook de stoomtractie haar intrede op het traject. In 1938 sluit NS het depot in Delfzijl en voert de treindienst op de Woldjerspoorweg de laatste drie jaar volledig met stoomtractie uit.