Spoorlijn Apeldoorn - Hattem

Tegelijkertijd met de spoorlijn Apeldoorn - Dieren legt de Koninklijke Nederlandse Locaalspoorweg-Maatschappij in de jaren '80 van de negentiede eeuw de spoorlijn Apeldoorn - Hattem aan. Behalve op het Apeldoornse station sluit de spoorlijn in Apeldoorn ook aan op de Koningslijn, de spoorwegverbinding tussen de Oosterspoorweg en paleis Het Loo. De spoorlijn is in de loop van 1887 in delen geopend. Net als bij de andere lijnen van de KNLS gaat de exploitatie naar de HSM. In 1950 staakt NS het reizigersvervoer op de verbinding. Ruim twintig jaar later volgt ook het goederenvervoer en wordt de spoorlijn opgebroken.

De spoorlijn Apeldoorn - Hattem is in de loop van 1887 in gebruik genomen. In juli dat jaar is de verbinding tussen het Apeldoornse station en het station bij Het Loo gereed. De verbinding bestaat uit een korte verbindingsboog tussen het Apeldoornse station en de bestaande Koningslijn uit 1876. Even voor Paleis Het Loo buigt de spoorlijn af naar het nieuwe publieke station bij Het Loo. In september volgt het traject naar Epe. In november wordt tenslotte het baanvak Epe - Hattem geopend. In Hattem eindigt de spoorlijn nabij het station van de NCS aan de Centraalspoorweg. In juni 1888 wordt de spoorlijn verlengd tot het voorplein van het station. Een jaar later is de verbinding met de NCS-lijn gereed en gaan tussen Apeldoorn en Zwolle rechtstreekse treinen rijden. De spoorlijn krijgt al snel de bijnaam Baronnenlijn. Tussen 1910 en 1913 legt de KNLS als zijtak van Baronnenlijn een spoorlijn van Hattem naar Kampen aan. De spoorlijn is in oktober 1913 in gebruik genomen en ruim ruim twintig jaar later alweer gesloten.

In oktober 1950 staakt NS het reizigersvervoer tussen Apeldoorn en Hattemerbroek. Het baanvak tussen Heerde en Wapenveld wordt bovendien ook voor het goederenvervoer gesloten. Tot 31 augustus 1970 vindt echter nog incidenteel vervoer op de verbinding plaats. Die dag wordt ook het baanvak Wapenveld - Hattem gesloten. Twee jaar later wordt ook het goederenvervoer op de resterende trajecten Apeldoorn - Heerde en Hattem - Hattemerbroek opgeheven. Ondanks dat er bij de plannen van NS rondom 'Spoor naar '75' stemmen opgaan om de verbinding opnieuw voor het reizigersvervoer in gebruik te nemen, wordt de spoorlijn in de eerste jaren na de sluiting geheel opgebroken.

Vrijwel het gehele trace van de voormalige spoorlijn is in gebruik als verhard fietspad. Verder zijn er weinig restanten terug te vinden. 

DIENSTREGELING

De treindienst tussen Apeldoorn en Zwolle gaat voorzichtig van start. De eerste jaren rijden dagelijks zo'n vijf treinen tussen beide plaatsen. De meeste treinen rijden tevens van en naar Dieren. Enkele jaren later is de frequentie verdubbelt. Het aantal doorgaande treinen van en naar Dieren daalt tot zo'n twee per dag. Na de invoering van de motortractie op het baanvak in 1924 rijden de treinen nog niet regelmatig, maar wel vrijwel elk uur. Bovendien neemt het aantal doorgaande treinen naar Dieren en Arnhem weer toe. Ook laat NS een aantal pendeltreinen tussen Zwolle en Hattem rijden. In mei 1938 verhoogt NS de frequentie op het baanvak tot een frequente treindienst waarbij de treinen om de 40/80 minuten rijden. Tegelijkertijd komt een eind aan de doorgaande treinen naar Dieren en Arnhem.

MATERIEELINZET

Tot begin jaren '20 rijden alle treinen op de lokaallijn met stoomtractie. Om de exploitatie op de lokaallijnen zo goedkoop mogelijk te houden, bestelt NS die periode een aantal benzinemotorrijtuigen. De verbinding Apeldoorn - Zwolle is in 1924 één van de eerste verbindingen waar de rijtuigen worden ingezet. Op enkele slagen na komt in de zomer dat jaar een einde aan de stoomtractie op het traject. Eind 1936 verhuist een deel van de motorrijtuigen van depot Zwolle naar Gouda. De treindienst tussen Zwolle en Apeldoorn wordt hierna weer geheel met stoomtractie gereden. In mei 1938 nemen de motorrijtuigen de volledige treindienst tussen Apeldoorn en Zwolle opnieuw over.