Spoorlijn Eindhoven - Weert

In 1913 neemt de Staat de spoorlijn Eindhoven - Weert in gebruik. De dertig kilometer lange spoorlijn sluit in Weert aan op de IJzeren Rijn en zorgt voor een kortere afstand tussen een groot deel van Nederland en Zuid-Limburg. De nieuwe geheel dubbelsporige verbinding neemt dan ook een belangrijk deel van het vervoer van de oude Staatslijn via Venlo over. In 1949 is de lijn als onderdeel van de belangrijkste verbinding tussen Noord- en Zuid-Nederland geëlektrificeerd. Vrijwel alle doorgaande treinen van en naar Zuid-Limburg maken sindsdien gebruik van de verbinding via Weert.

Na de 19e eeuwse periodes van staatsaanleg laat de overheid na de eeuwwisseling, voornamelijk in Limburg, ten gunste van het opkomende vervoer van steenkool, nog enkele spoorlijnen aanleggen. Zo is in de periode 1909-1913 een dertig kilometer lange spoorlijn tussen Eindhoven en Weert aangelegd. De spoorlijn is als eerste moderne hoofdspoorlijn van Nederland aangelegd. De geheel dubbelsporige verbinding is in de grotere plaatsen verhoogd zodat het overige verkeer ongelijkvloers gekruisd wordt. Aan spoorlijn worden drie stations geopend. Ook Weert en Eindhoven krijgen deze periode een nieuw stationsgebouw. Bij de aanleg is de bestaande draaibrug van de IJzeren Rijn over de Zuid-Willemsvaart vervangen door vier hoge vaste bruggen. Twee voor de verbinding naar Budel en twee voor de nieuwe spoorlijn. Na de opening van de nieuwe spoorlijn ontstaat, samen met het Nederlandse gedeelte van de IJzeren Rijn, tussen Weert en Roermond een geheel dubbelsporige route tussen Eindhoven en Zuid-Limburg. De nieuwe verbinding is bovendien zo'n twintig kilometer korter dan de bestaande Staatslijn E. Het kolenvervoer dat tijdens de Eerste Wereldoorlog sterk groeit, gaat dan ook zo veel mogelijk via de nieuwe spoorlijn in plaats van de grotendeels enkelsporige verbinding via Venlo. Ook een belangrijk deel van het doorgaande reizigersvervoer verschuift naar het nieuwe baanvak. Hierbij wordt tevens gebruik gemaakt van het feit dat de IJzeren Rijn door de oorlog niet langer voor het internationale spoorvervoer wordt gebruikt.

In de Tweede Wereldoorlog worden de bruggen over de Zuid-Willemsvaart vernield. Hierna zijn slechts twee bruggen herbouwd. In 1949 is de spoorlijn samen met de trajecten Weert - Roermond - Maastricht en Sittard - Heerlen geëlektrificeerd. Vrijwel alle doorgaande treinen van en naar Zuid-Limburg maken sindsdien gebruik van de verbinding via Weert.Plan V 925 passeert op 7 mei 2011 de herkenbare plek waar tot 1938 het station van Maarheeze in gebruik was. Het stel is onderweg van Tilburg Universiteit naar Weert, één van de laatste verbindingen waar het materieel te zien is.

STATIONS EN GEBOUWEN

De stations aan de spoorlijn, Geldrop, Heeze-Leende, Maarheeze en Weert, krijgen geheel volgens de dan geldende moderne trend een breed eilandperron met daarop diverse gebouwen. Geldrop en Weert krijgen daarnaast een groot stationsgebouw aan de straatzijde. Maarheeze is al in 1938 gesloten. Zo'n dertig jaar later is het stationsgebouw afgebroken. Het eilandperron verdwijnt pas in de jaren '90. De ligging van het oude emplacement is nog duidelijk te herkennen. Station Heeze-Leende is in 1960 hernoemd in Heeze. Het station is in 1977 ruim een kilometer in noordelijke richting verplaatst. Het oude stationsgebouw en perron wordt gesloopt, maar is net als Maarheeze nog duidelijk herkenbaar door de grote ruimte tussen de sporen.

DIENSTREGELING

Plan V 945 vertrekt op 24 december 2011 als sprinter van Tilburg Universiteit naar Weert uit Eindhoven.Het traject kent in de beginjaren slechts enkele doorgaande sneltreinen tussen de latere Randstad en Maastricht, aangevuld met enkele stoptreinen tussen Eindhoven en Maastricht. Na de Tweede Wereldoorlog is het traject geëlektrificeerd en verhoogt NS de frequentie van de treindienst aanzienlijk. Vrijwel alle treinen tussen de latere Randstad en Zuid-Limburg maken voortaan gebruik van verbinding Eindhoven - Weert. Op het traject wordt een regelmatige uurdienst gereden. Het ene uur rijdt doorgaans een sneltrein Maastricht - Amsterdam en het andere uur een sneltrein Heerlen/Maastricht - Utrecht - Den Haag/Rotterdam. Alle treinen stoppen tussen Eindhoven en Weert op de tussengelegen stations. In de jaren '60 wordt de treindienst gewijzigd in een uurdienst tussen Zuid-Limburg en Zandvoort. Heeze en Geldrop worden voortaan bediend met de stoptreindienst Maastricht - Eindhoven die eveneens eenmaal per uur rijdt.

Met het invoeren van de nieuwe dienstregeling bij Spoorslag '70 wordt de doorgaande treindienst op de verbinding verdubbeld. Voortaan rijdt elk uur een intercity Maastricht - Zandvoort en een half uur later een intercity Heerlen - Zandvoort. Tussen Weert en Eindhoven blijft eenmaal per uur een stoptrein rijden.