Oosterbeek Laag

In 1879 nemen de Staatsspoorwegen aan de nieuwe spoorlijn tussen Arnhem en Nijmegen vlakbij de Rijnbrug het station Oosterbeek in gebruik. Het gebouw is in tegenstelling tot de eerdere stationsgebouwen van de SS asymmetrisch en veel minder streng vormgegeven dan de gebouwen van de eerste aanlegperiode van spoorwegen door de Staat. Om verwarring met station Oosterbeek aan de Rhijnspoorweg te voorkomen, heet het station vanaf 1907 Oosterbeek Laag. In 1938 sluit NS het station voor het reizigersvervoer.

De straatzijde van het bewaarde deel van station Oosterbeek Laag op 13 februari 2016.
De situatie tussen Oosterbeek en Arnhem rond 1920 en 2020 met het voormalige stationsgebouw Oosterbeek Laag middelpunt van beide kaarten.

Met het ontwerp van het stationsgebouw van Oosterbeek stapt de overheid af van de sobere en strenge symmetrische stationsarchitectuur. Het gebouw bestaat uit een laag middendeel met opvallend hoog dak. Aan beide zijden bevindt zich een eindgebouw dat haaks op het middendeel staat. Het rechter eindgebouw is een verdieping hoger dan de rest van het gebouw en heeft bovendien, als eerste stationsgebouw in Nederland, een toren. Deze is in gebruik als trappenhuis. Het gebouw is het eerste van de SS dat van de nodige versieringen is voorzien. Zo krijgt het dak twee kleuren dakpannen die in kruispatroon zijn gelegd en zijn de topgevels voorzien van decoratief houtsnijwerk. Het stationsgebouw raakt net als een groot deel van het dorp vanwege de ligging bij de Rijnbrug, vooral bij de Slag om Arnhem, zwaar beschadigd. Na de oorlog is het gebouw dan ook grotendeels gesloopt. Alleen het hoge eindgebouw en de goederenloods blijven bewaard. De torenspits van het trappenhuis keert niet terug.

Oosterbeek Laag heeft een uitgebreide losplaats en is nog tot in de jaren '70 in gebruik voor het goederenvervoer. Begin jaren '80 wil NS het overbodige leegstaande gebouw slopen. Het wordt echter gekraakt en blijft zo bewaard. Inmiddels is het gebouw een gemeentelijk monument en in gebruik als woonhuis. Het gebouw is na de eeuwwisseling van de spoorlijn gescheiden door een hoog geluidsscherm.

Het voormalige stationsgebouw Oosterbeek Laag op 13 februari 2016. Het oorspronkelijke patroon van de dakpannen is na de oorlog niet meer teruggelegd. De bewaarde goederenloods op 13 februari 2016.