Museumstoomtram Hoorn - Medemblik

In 1884 wordt de Locaalspoorwegmaatschappij Hollands Noorderkwartier opgericht. In de daaropvolgende jaren legt de HN  tussen Hoorn en Medemblik een twintig kilometer lange lokaalspoorweg aan. De spoorlijn is op 3 november 1887 in gebruik genomen. In 1929 opent NS in Hoorn een speciaal depot voor het onderhoud van de nieuwe Motorrijtuigen. Met de inzet van de rijtuigen kan de exploitatie op diverse baanvakken in de regio goedkoper worden uitgevoerd. Zo rijden ze ook tussen Hoorn en Medemblik. Ondanks de goedkopere exploitatie staakt NS het reizigersvervoer per 31 december 1935. De eerste maanden van de Tweede Wereldoorlog is de spoorlijn tijdelijk in gebruik voor het vervoer van reizigers.

Voormalige LTM-loc 26 staat op 5 mei 2016 voor het depot in Hoorn.Terwijl het baanvak nog in gebruik is voor het goederenvervoer start de Tramweg Stichting in 1968 met toeristische ritten op het baanvak. In juni 1973 wordt vanuit de TS de zelfstandige Stoomtram Hoorn-Medemblik opgericht. Naast de toeristische ritten van de TS neemt de SHM ook het goederenvervoer tussen Hoorn en Medemblik over van NS. In 1979 rijden de laatste goederentreinen over het baanvak.

Op 27 oktober 2019 vertrekt Loc 30, ruim 50 jaar eerder de eerste loc van de stichting, met een korte tram uit Hoorn. Rechts is de schoorsteen van het oude museumdepot te zien.De SHM rijdt nog altijd met museumtrams over de lokaallijn. In tegenstelling tot andere museumspoorlijnen staat een groot deel van de historische stationsgebouwtjes nog altijd langs de lijn. Maar liefst zes van de acht exemplaren blijven bewaard. Ook één van de twee haltegebouwen is behouden. Daarnaast maakt de SHM al sinds het begin gebruik van het oude NS-depot voor motorrijtuigen in Hoorn.

In april 2016 neemt de SHM het nieuwe stationscomplex in Hoorn in gebruik. Belangrijkste onderdeel is het nieuwe stationsgebouw. Rechts is het voormalige seinhuis van Kesteren te zien dat al langere tijd op het emplacement staat. Op de achtergrond het oude depot voor motorrijtuigen van NS, sinds jaar en dag in gebruik bij de SHM. Hoorn, 5 mei 2016.In de loop der jaren zijn in Hoorn nog enkele eenvoudige opslagloodsen voor het rollend materieel neergezet. In 1985 is het seinhuis van Kesteren aan het Hoornse emplacement toegevoegd.

Tot eind jaren '80 maakt de SHM net als voorheen de HN gebruik van de faciliteiten van het bestaande NS-station. Hierna komt er een eenvoudig ontvangstgebouw aan de noordzijde van het emplacement. In april 2016 neemt de SHM een compleet nieuw stationsgebouw in gebruik. Het ontwerp is duidelijk gebaseerd op een historisch tramstation. In het gebouw zijn onder andere loketten, een restauratie en een expositieruimte te vinden. In de expositieruimte is de tentoonstelling De Tijdlijn over de geschiedenis van de stoomtram in Nederland te zien.

Even ten zuiden van Abbekerk maakt de lokaallijn een boog van meer dan 90 graden. Links op de achtergrond het vrijwel onherkenbare voormalige stationgebouw Abbekerk-Lambertschaag. Tussen Abbekerk en Oostwoud ligt de spoorlijn parallel aan de Broerdijksloot. Aan beide zijden van de spoorlijn en het water ligt de Broerdijk. Beide wegen zijn halverwege met elkaar verbonden. Op de foto de overweg in de verbinding tussen beide Broerdijken. De eenvoudige spoorbrug in de Klikjessloot. ProRail neemt de SHM-lijn net als diverse andere museumlijnen en ongebruikte spoorlijnen mee in de plaatsing van nieuwe hectometerpalen. Enkele exemplaren staan nog langs de baan zoals hier, even voor Oostwoud.
Even voor het voormalige station Midwoud-Oostwoud buigt de Broerdijksloot af en gaat deze onder de spoorlijn door. Van het station Midwoud-Oostwoud resteert vrijwel niets meer. Het gebouw is in 1970 gesloopt en het zijspoor is direct langs de hoofdlijn gelegd. Zicht op de lijn tussen Oostwoud en Twisk. Eind jaren '90 is het stationsgebouw van Twisk samen met het emplacement geheel gerenoveerd en zoveel mogelijk in oude stijl teruggebracht.

Tussen Twisk en Opperdoes ligt de zogenaamde Authentieke Mijl. Langs de museumlijn staat een werkende telegraafverbinding. Op 5 mei 2016 nadert dieselloc 101 met een goederentram vanuit Medemblik het station van Twisk. Naast een uitgebreide materieelcollectie is de SHM ook eigenaar van de acht bewaarde stations- en haltegebouwen langs de lijn. De museumlijn is hiermee de meest compleet bewaarde lokaalspoorlijn van Nederland. De stationsgebouwen van Wognum-Nibbixwoud, Twisk, Opperdoes en Medemblik zijn samen met de bijbehorende emplacementen zoveel mogelijk in de oorspronkelijke toestand teruggebracht. Zo is in Twisk het zijspoor langs de losweg herlegd en staat er een originele Rijksbrievenbus.

Tijdens het 50-jarig jubileum van de SHM is ook motorrijtuig omC 909 van de SGB een week te gast. Op 28 oktober 2018 staat de replica van de motorrijtuigen die ruim 80 jaar eerder op de verbinding rijden in Opperdoes klaar voor vertrek naar Medemblik.Tussen de stations Twisk en Opperdoes ligt bovendien de zogenaamde Authentieke Mijl. Hier is de museumlijn tot in detail ingericht in de situatie van zo'n honderd jaar geleden. Beide stations zijn voor de onderlinge communicatie zelfs verbonden via een werkende telegraafverbinding.

Op zo'n 700 meter vanaf station Opperdoes ligt de halte Pannenkoekenstation/De Bijenstal waar bij speciale gelegenheden gestopt wordt. Weer 250 meter verder is de stopplaats Opperdoes Oosteinde opnieuw aangelegd. De stopplaats is alleen in 1887 en 1888 enkele maanden in gebruik. De SHM heeft op de plek een eenvoudig perron een hekwerk geplaatst. De stopplaats is niet in de dienstregeling van de museumstoomtram opgenomen.

Toegang tot het stationsgebouw van Twisk. Rechts voor het gebouw staat het toiletgebouwtje. De gereconstrueerde losplaats van Twisk. Het stationsgebouw van Opperdoes met links het toiletgebouwtje. Perron en emplacement van Opperdoes.
OmC 909 van de SGB nadert op 28 oktober 2018, onderweg van Medemblik naar Twisk, het station van Opperdoes. De gereconstrueerde halte Opperdoes Oosteinde met de vooraankondiging voor de bewaakte overweg in de Markerwaardweg op 28 oktober 2018. Het slingerende tracé van de museumlijn even ten westen van Medemblik op 28 oktober 2018. Paradepaardje Bello 7742 van de SHM laat op 28 oktober 2018 onderweg naar Hoorn de brug over de Overlekersluis bij Medemblik achter zich.

Na Opperdoes Oosteinde slingert de museumlijn naar het eindpunt Medemblik. In de West-Friese stad is het stationsgebouw bewaard gebleven. Het gebouw is groter dan de andere stationsgebouwen langs de spoorlijn en is vrijwel gelijk aan het standaardontwerp van de grotere stationsgebouwen van de GOLS. Het emplacement is eind 2018 en in 2019 geheel vernieuwd en zodanig gewijzigd dat er een tweede omloopspoor ontstaat.

Vanaf Medemblik bestaat de mogelijkheid om met het museumschip MS Friesland naar Enkhuizen te varen en vervolgens met NS naar Hoorn terug te reizen. Deze 'historische driehoek' is ook in tegengestelde richting te bereizen.

SGB omC 909 passeert op 28 oktober 2018 onderweg naar Twisk molen De Herder in Medemblik. Bello 7742 langs het perron in Medemblik op 28 oktober 2018. Het stationsgebouw van Medemblik op 28 oktober 2018. Het oude eindpunt van de lijn in Medemblik op 28 oktober 2018.