Spoorlijn Boekelo - Hengelo

In oktober 1884 neemt de GOLS de spoorlijn Ruurlo - Hengelo in gebruik. Na jaren van achteruitgang staakt NS in oktober 1936 het reizigersvervoer tussen Boekelo en Hengelo. Een jaar later eindigt ook het reizigersvervoer op de rest van de verbinding. Verschillende baanvakken, waaronder het baanvak Boekelo - Hengelo Zoutindustrie, zijn diezelfde periode ook voor het goederenvervoer gesloten en opgebroken. In mei 1972 staakt NS het goederenvervoer op de resterende baanvakken buiten Hengelo. De Museum Buurtspoorweg neemt hierna het baanvak Haaksbergen - Boekelo in gebruik voor toeristische ritten. In Hengelo zijn intussen in 1956 nieuwe aansluitingen naar het voormalige GOLS-station en de Koninklijke Nederlandse Zoudindustrie aangelegd. Eerstgenoemde aansluiting sluit in 1984. AKZO maakt nog tot eind 2013 nog gebruik van het bewaarde deel van de voormalige lokaallijn naar Boekelo.

Detailopname van de restanten van het spoorbruggetje langs de Haimersweg.NS sluit het baanvak Boekelo - Hengelo Zoutindustrie in 1942. Hoewel de spoorlijn hierna direct is opgebroken, is een deel van het bijna vier kilometer lange tracé nog duidelijk te herkennen in het landschap. Op verschillende plekken zijn bovendien spoorbruggetjes blijven liggen. Tussen het emplacement van Boekelo en de Winterhaarweg buigt de spoorlijn naar het noorden af. Het baanlichaam is hier toegankelijk voor wandelaars. Het tracé kruist twee beekjes. Over één van de twee beken ligt nog een originele spoorbrug. Rondom de Rijksweg 35 is niets meer van de spoorlijn terug te vinden. Tussen de Haimersweg en de Twekkelerveldweg is de spoordijk grotendeels nog aanwezig of al dan niet te herkennen aan het slotenpatroon. Het gebied is echter door de aanwezigheid van hekwerken en zware begroeiing niet toegankelijk. Ook hier liggen nog enkele goed verscholen restanten van spoorbruggetjes.

De foto's op deze pagina zijn gemaakt op 16 oktober 2016, tenzij anders vermeld.

Ten westen van Boekelo buigt de voormalige spoorlijn naar het noorden af. In deze boog is een kleine spoorbrug bewaard gebleven en toegankelijk voor wandelaars. Ten noorden van de Hofdijk is de spoordijk nog aanwezig. Hier is de dijk echter onbegaanbaar. De restanten van een spoorbruggetje in de spoordijk langs de Haimersweg. Tussen de Twekkelerveldweg en de Bruniksweg is de spoordijk geheel uitgewist. Het spoor loopt tot 1942 over het midden van de foto.
Het herlegde eindpunt van de lijn. Op de plek van het omloopspoor ligt sinds 2016 een keervoorziening voor de railfietsen. De overweg in de Rougoorweg met op de achtergrond een klassieke boortoren van AKZO. Twekkelo, 12 maart 2020. Het spoorwegviaduct over de Boortorenweg uit 1936, sinds 2019 gemeentelijk munument. Hengelo, 12 maart 2020.

De drie kilometer lange spoorlijn tussen AKZO en de lijn naar Enschede sluit eind december 2013. In maart 2014 is het omloopspoor aan het eind van de lijn opgebroken. Hierdoor kan het raccordement van AKZO niet langer per spoor worden bereikt. Het resterende baanvak bestaat uit de ongeveer één kilometer lange verbindingsboog met de nieuwe aansluiting op de lijn naar Enschede uit 1956 en het resterende GOLS-tracé dat rond 1935 is verhoogd in verband met de aanleg van het Twentekanaal.

De spoordijk naar de brug over het Twentekanaal. Rechts is een onleesbare hectometerpaal te zien. De spoorlijn ter hoogte van de sluis in het Twentekanaal. De spoorbrug over het Twentekanaal. Hengelo, 12 maart 2020. Het viaduct over de Twekkelerweg uit 1936, sinds 2019 gemeentelijk monument. Hengelo, 12 maart 2020.
Detailopname van het monumentale viaduct over de Twekkelerweg. Op de achtergrond is een bewaard sein van de vroegere industriespoorweg te zien. Hengelo, 12 maart 2020. Even ten zuiden van de kruising met de Pruisische Veldweg buigt de nieuwe verbindingsboog van het oorspronkelijke GOLS-tracé af. Hengelo, 15 augustus 2015. In oktober 2019 is een originele bouwkeet die eerder langs de lijn Almelo - Oldenzaal staat en later bij een particulier in de tuin is terechtgekomen overgebracht naar de overweg bij de Pruisische Veldweg. Hengelo, 12 maart 2020. Aangepast waarschuwingsbord bij de kruising met de Pruisische Veldweg.

Na de sluiting gaat het resterende baanvak over naar de gemeente Hengelo. Vanaf mei 2016 is het baanvak tussen het FBK-stadion en Twekkelo in gebruik als fietsspoorbaan. Het omloopspoor dat in 2014 is opgebroken, wordt hiervoor teruggelegd. Hierdoor ontstaat een traject van 2,1 kilometer. De aansluiting met de hoofdlijn en de nabijgelegen kruising met fietssnelweg F35 zijn tegelijkertijd opgebroken.

Nadat de spoorlijn in gebruik is genomen als fietsspoorbaan komt in Hengelo een houten fietsenstalling en haltegebouwtje, gebaseerd op een vroegere abri van de GOLS. In 2019 is de spoorlijn inclusief de twee geklonken stalen spoorviaducten in het tracé bestempelt tot gemeentelijk monument. In april 2020 is als onderkomen bij het eindpunt in Twekkelo het bewaarde DE 2-treinstel 73 neergezet.

De situatie in Hengelo in de jaren '30. Het tracé van de GOLS-lijn is enigzins verplaatst door de komst van het Twentekanaal. Linksboven sluit de lokaallijn even voorbij het hoofdstation aan op Staatslijn D. Hengelo in de jaren '70. De voormalige GOLS-lijn sluit inmiddels aan op de lijn naar Enschede. Ook het emplacement bij het GOLS-station is hiervandaan te bereiken. Onderaan is de aansluiting naar de AKZO te zien. Op deze kaart uit 2015 zijn de sporen naar de AKZO net als de overige industrielijnen verdwenen. Ook het spoor ten zuiden van het Twentekanaal is hier ingekort. In 2016 is dit spoor teruggelegd. De aansluiting op de Staatslijn rechtsboven verdwijnt dat jaar.

In 1956 komen langs de lijn naar Enschede nieuwe aansluitingen naar Hengelo GOLS en Hengelo Zoudindustrie. Hiervoor zijn twee nieuwe sporen en een uithaalspoor aangelegd. In de loop van 2018 wordt de aansluiting opgebroken. Hengelo, 15 augustus 2015.Het tracé van de oorspronkelijke spoorlijn naar het GOLS-station is door de bouw van een woonwijk eind jaren '50, begin jaren '60 compleet uitgewist. Ook van het in 1984 gesloten emplacement ter hoogte van het voormalige GOLS-station is door nieuwbouw niets meer terug te vinden. Het stratenpatroon en de naam Golsstraat vormen subtiele herinneringen aan het vroegere emplacement. Op een speelveldje ter hoogte van het oude emplacement is bovendien een speeltoestel in de vorm van een trein neergezet.

Het tracé van de in 1956 aangelegde aansluiting tussen de hoofdspoorlijn en het emplacement is te herkennen aan de ligging van het fietspad langs de lijn naar Enschede ter hoogte van de voormalige aansluiting en vervolgens aan de groenstrook ter hoogte van de Watertorenweg.

 

De spoorfietsenstalling bij Hengelo Veldwijk op 19 november 2017. Later is het gebouw in dezelfde donkergroene kleuren als het haltegebouw geschilderd. Aan de andere zijde van de inmiddels groene fietsenstalling is op 12 maart 2020 een stootjuk met wat rails te vinden. Waar de verbindingsboog op de hoofdlijn aansluit, kruist de lijn de in 2011 geopende fietssnelweg F35. Door het verwijderen van de rails kan het fietspad in 2016 worden rechtgetrokken. Hengelo, 15 augustus 2015. Ter hoogte van de vroegere kruising met Fietssnelweg F35 staat na het verwijderen van de rails een stootjuk. Hengelo, 12 maart 2020.